Zima dopiero przed nami, a już niejeden pracownik może się poskarżyć na to, że w pracy jest za zimno. Niska temperatura w miejscu pracy to nie tylko niższy komfort, lecz przede wszystkim poważne zagrożenie dla zdrowia pracownika. Na szczęście, pracownicy są pod tym względem chronieni przez prawo, które wyraźnie określa minimalną temperaturę w pracy. Sprawdźmy, jakie warunki musi nam zapewnić pracodawca i kiedy możemy odmówić wykonywania swoich obowiązków.
Zimno w pracy – czy pracownik może pójść do domu?
Podstawowym prawem pracownika jest odmówienie wykonywania pracy, gdy warunki na to nie pozwalają. Przepisy prawa regulują nawet, jaka powinna być temperatura, by móc z tego prawa skorzystać. O to, by mieściła się w normach, musi zadbać oczywiście nasz pracodawca. W przeciwnym wypadku pomijanie tego aspektu bezpieczeństwa i higieny pracy byłoby groźne dla zdrowia i życia pracowników. Mogą oni odmówić wykonania obowiązków bez utraty wynagrodzenia za ten dzień.
Minimalna temperatura w biurze
Dla pomieszczeń biurowych ustanowiono, że minimalna temperatura nie powinna spadać poniżej 18°C. Jest to przepis, który obejmuje pracowników biurowych oraz innych, wykonujących lekkie prace fizyczne wewnątrz budynku. Nie jest to jednak jedyny wymóg, jaki na pracodawcę nakłada prawo, bowiem musi on również zadbać o to, aby:
- miejsce pracy było zabezpieczone przed niekontrolowaną emisją ciepła,
- w miejscu pracy nie dochodziło do przeciągów i napływu zimnych mas powietrza z zewnątrz,
- wentylacja i klimatyzacja nie wyziębiała i nie przegrzewała pomieszczeń,
- niezależnie od warunków pogodowych powietrze w biurze było czyste i świeże.
Minimalna temperatura na hali produkcyjnej
A co z innymi pracownikami, na przykład tymi zatrudnionymi w halach produkcyjnych? Oni powinni mieć zapewnioną temperaturę nie niższą niż 14 stopni Celsjusza.
Czy od tej reguły mogą być wyjątki? Tak, dopuszcza się taką sytuację, kiedy na danym stanowisku stosowane są technologie uniemożliwiające zwiększenie temperatury. Nadal jednak na pracodawcy spoczywa obowiązek, aby zadbać o zdrowie i bezpieczeństwo swojej kadry, zapewniając na przykład posiłki regeneracyjne i specjalistyczną odzież ochronną.
Przeczytaj też: 5 sposobów na szybką naukę języka obcego | Praca w magazynie – zarobki, wymagania, obowiązki
Praca w trudnych warunkach na zewnątrz
Oczywiście trudno zapewnić takie warunki osobom pracującym na zewnątrz. Gdyby wymagania te dotyczyły także ich, wszelkie prace drogowe czy budowlane nie mogłyby być wykonywane od jesieni do wiosny. Co więc prawo przewiduje w takim wypadku?
Po pierwsze pracownicy powinni być chronieni przed niską temperaturą wiatrem i opadami, na tyle, o ile jest to możliwe w danych warunkach. Po drugie, konieczne jest zapewnienie im pomieszczenia z wyższą temperaturą (minimum 16°C), w którym mogliby odpocząć i się ogrzać. Jeżeli także to nie jest możliwe, pracodawca powinien udostępnić inne źródła ogrzewania, takie jak koksownik czy farelka.
Do innych obowiązków pracodawcy należy zapewnienie odzieży ochronnej, posiłków regeneracyjnych i ciepłych napojów zawsze, gdy temperatura spadnie poniżej 10 stopni. Czy dotyczy to wszystkich pracowników pracujących na zewnątrz?
Niekoniecznie. Stanowiska, które powinny być objęte taką dodatkową ochroną, są wybierane przez pracodawców w porozumieniu ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników. Bierze się wtedy pod uwagę także wydatek energetyczny organizmu, którego wymaga dane zajęcie.
Usuwanie śniegu z dachu
Na osobną kategorię zasługuje dodatkowa praca, jaką jest usuwanie śniegu z dachu. O czym wtedy musi pamiętać pracodawca?
Nie może o wykonanie tego zadania poprosić osoby, która nie ma aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego pracę na wysokości. Pracownik taki musi też przejść instruktaż stanowiskowy i być dokładnie poinformowany o ryzyku, które się wiąże z wykonywaniem tego zajęcia.
Ponadto przełożony powinien zapewnić środki ochrony, do których zaliczają się szelki z linką bezpieczeństwa i amortyzatorem lub urządzeniem samohamownym oraz kask i antypoślizgowe obuwie.
Przy wykonywaniu pracy należy też zadbać o bezpieczeństwo osób postronnych poprzez wygrodzenie i oznakowanie stref niebezpiecznych. Należą do nich wszystkie miejsca, gdzie może zsunąć się śnieg, lód i narzędzia.
Kiedy można poskarżyć się na pracodawcę?
Jeśli w naszym zakładzie pracy powyższe przepisy nie są respektowane, pracownicy nie powinni tego bagatelizować. W takim wypadku mogą oni złożyć skargę w okręgowym inspektoracie pracy. Najlepiej, jeśli będzie to skarga grupowa.
Niespodziewana wizyta inspektora zwykle wystarczy, by przełożony przestał oszczędzać na ogrzewaniu. Jaka kara czeka go za nieprzestrzeganie przepisów? Osoba kontrolująca może wydać nakaz wstrzymania prac na stanowisku, w którym jest za zimno i nałożyć grzywnę od tysiąca do dwóch tysięcy złotych. Jeżeli zaś sytuacja się powtórzy, kara może sięgnąć 5 tysięcy złotych.
Niepisaną konsekwencją złych warunków pracy jest zła opinia o pracodawcy, która w dobie Internetu rozchodzi się lotem błyskawicy. W rezultacie firma może stracić nie tylko obecnych dobrych pracowników, ale też mieć problem ze znalezieniem nowych.
